Jan
22
2013

Заява суполкі з нагоды департацыі Вольгі Класкоўскай

Суполка беларусаў Швецыі з вялікім жалем успрыняла рашэнне Міграцыйных уладаў Швецыі аб дэпартацыі беларускай грамадзянкі Вольгі Класкоўскай.

Вольга з’яўляецца сяброўкай суполкі напрацягу некалькіх гадоў, і напрацягу гэтага часу мы былі сведкамі яе цяжкага лёсу, выкліканага пераважна палітычнымі прычынамі, звязанымі з яе асабістай барацьбой з рэжымам Аляксандра Лукашэнкі на Беларусі, а таксама падтрымкай барацьбы свайго брата палітычнагя вязня рэжыму Аляксандра Класкоўскага.

Вольга стварыла сям’ю і нарадзіла сына ў Швецыі ў надзеі атрымаць больш стабільнае і вартае чалавека жыццё. Зараз дэпартацыя разлучае яе з сям’ёй і фактычна пакідае ей адзіную магчымасць вярнуцца ў Беларусь, дзе пры цяперашніх палітычных умовах як у Вольгі, гэтак і ў яе дачкі няма чалавечай будучыні і чалавечага шчасця.

Швецыя напрацягу доўгага часу з’яўляецца прыкладам падтрымкі простых беларускіх грамадзян, якія сталі ахвярамі рэжыму Лукашэнкі. Прымаючы гэта да ўвагі, а таксама ўлічваючы вельмі складаны асабісты лёс Вольгі Класкоўскай, суполка беларусаў Швецыі заклікае Міграцыйныя ўлады Швецыі прыпыніць дэпартацыю Вольгі Класкоўскай і разгледзець яе справу з улікам верагоднай пагрозы для яе жыцця ў выпадку яе вяртання ў Беларусь.

Jan
17
2013

Беларускія каляды. 12 студзеня, 2013

Калі Вы раптам 12 студзеня ўжо надыйшоўшага 2013 года апынуліся ў Грондалі, у Вас быў шанс пабачыць сапраўднага Каляднага Дзеда Мароза, запаліць беларускую ялінку і атрымаць падарункі! Чацверты года запар мы сабраліся разам суполкай, каб адзначыць Беларускія Каляды.
Галоўнымі ўдзельнікамі, канешне, былі нашы самыя маленькія беларусы. Разам мы паклікалі Дзеда Мароза, які запаліў святочную ялінку. Далей нашых маленькіх сяброў чакалі конкурсы, за якія Дзядуля шчыра дарыў цукеркі і іншыя чароўныя рэчы з свайго даволі вялікага меху.
Хутка да конкурсаў далучыліся і дарослыя. Было вясёла! Але сапраўды бліскучыя і шчаслівыя вочкі нашых дзетак немагчыма забыць…
Цудоўна, што мы мелі магчымасць сказаць добрыя пажаднні адзін аднаму. Яны патрэбныя нам усім, і вельмі хочацца верыць, што яны здзейсняцца.
Быў час і на нашу традыцыйную інтэлектуальную віктарыну, якую ладзіў Андрэй Катлярчук. Высветлілася, у прыватнасці, што далека не ўсе добра ведаюць нашых спарстменак і сучасны беларускі гімн. З сямі пытанняў віктарыны каманда-пераможца адказала толькі на пяць. Так што ёсць над чым працаваць напрацягу года!
Дзякуй усім за смачную ежу і добры настрой! Шчыра жадаю добрага на падзеі і пазітыўныя ўраджанні Новага года! Няхай простае шчасце і здароўе не кідае вас і нашых родных землякоў на Беларусі. Жыве Беларусь і наша беларуская суполка ў Швецыі!
Юрась Кажура

Фота са святкавання тут

Aug
17
2012

PRESSMEDDELANDE FRÅN SVERIGES BELARUSIER

Den senaste tidens eskalerande diplomatiska konflikt mellan Sverige och Belarus är en mycket bekymmersam trend i relationen mellan våra två hemländer. Sveriges Belarusier, vars uppgift bland annat är att föra svenskar och belarusier närmare varandra, ser den ömsesidiga utvisningen av diplomater som ett starkt bakslag för våra strävanden.

Belarusier som är bosatta i Sverige, våra belarusiska vänner och släktingar samt våra svenska vänner och makar kommer att drabbas hårt av denna händelseutveckling. Det kommer att blir svårare att få visum, våra affärskontakter hotas och våra möjligheter att utnyttja våra medborgerliga rättigheter, såsom att delta i politiska val, erhålla pass och konsulära tillstånd går ner till ett minimum. Likaså blir det mycket svårare för våra vänner och släktingar i Belarus att besöka oss i Sverige i och med stängningen av den svenska ambassaden i Minsk.

Som Sveriges belarusiska (vitryska) invandrarförening vill vi samtidigt markera att Sveriges Belarusier fördömer den belarusiska statens beslut att inte förlänga den svenska ambassadörens visering och lägger skulden för den därefter uppkomna konflikten ensidigt på den belarusiska regimen och dess ledare Alexander Lukasjenka i synnerhet. Vi anser att Stefan Eriksson har under hela sin tid som Sveriges ambassadör i Minsk agerat i linje med det svenska regeringens politik gentemot Belarus, vars uttalade ställningstagande är att stödja det civila samhället, människorättsorganisationer och demokratirörelsen, ett ställningstagande som även Sveriges Belarusier delar.

Med sitt genuina engagemang för den belarusiska kulturen, historien, musiken och språket, som Stefan Eriksson för övrigt har lärt sig att tala obehindrat, har denne svensk förtjänat en stark respekt bland det belarusiska folket och har blivit en symbol och en förebild för många belarusier, som tidigare varit vana att inte bli sedda som en distinkt nation av andra utlänningar. Vi beklagar djupt att de belarusiska statliga medierna och deras högsta ideolog har ägnat den senaste veckan åt ogrundad och vansinnig smutskastning av denna mycket hederliga man, som istället borde ha fått en medalj och en gata döpt efter sig.

Vi tar därmed totalt avstånd från alla påhopp och anklagelser mot både den svenska ambassaden och Sverige som har hörts från Minsk under den senaste tiden. Lukasjenkas och hans mediers kritik mot Sverige är primitiv, barnslig och helt typisk för diktaturstater. Vi vill vända oss till det svenska samhället och uppmärksamma svenskarna på att dessa lögnaktiga röster inte är det belarusiska folkets röst, och definitivt inte de svenska belarusiernas.

Vi är tacksamma för att Sverige vågar stå upp för våra landsmäns rättigheter, även om det kostar Sverige en och annan örfil från en repressiv regim som säger sig representera det belarusiska folket. Ett särskilt tack vill vi rikta till utrikesminister Carl Bildt för att han inte har vikt sig för Lukasjenkas skrämsel utan har markerat att demokratiska värderingar är viktigare än diplomatisk pragmatism.

Vi hoppas att den svenska regeringen ska göra allt för att i möjligaste mån försöka förhindra att denna konflikt skulle leda till ett minskat socialt, kulturellt och ekonomiskt utbyte mellan våra länder. Den svenska närvaron i Belarus på alla plan, liksom möjligheten för belarusier att besöka Sverige, är oerhört viktiga för att det belarusiska civila samhället ska kunna växa fram trots regimens repressalier, och att en Sverigefientlig militärdiktatur inte ska kunna slå rot på andra sidan Östersjön.

 

Jan
8
2012

Фота са сьвяткаваньня Калядаў

http://www.facebook.com/media/set/?set=oa.10150468817442730&type=1

Dec
31
2011

З Новым годам!

З надыходзячым Новым годам, шаноўныя беларусы Швецыі!

Літаральна некалькі гадзін аддзяляюць нас ад наступлення новага 2012 года. Яшчэ адзін год нашага жыцця застаецца гісторыяй.

Для беларускай суполкі ў Швецыі гэта быў другі год з моманту нараджэння. Метафарычна – параўнаючы нас з дзіцем – можна з упэўненасцю сказаць, што мы падняліся на ногі і пачалі хадзіць. Арганізацыя паказала, што рашэнне аб аб’яднанні не было выпадковай справай, і суполка даказала сваё права на існаванне.

Мы пачыналі 2011 год з разважанняў наконт чарговых прэзідэнтскіх выбараў на Беларусі, якія не прынеслі нашай краіне ніякіх паременаў. Больш за тое, многія беларусы, якія выказалі сваю нязгоду з вынікамі выбарчай кампаніі, падвергліся жорсткаму гвалту з боку беларускага рэжыму.

Увесь гэты год мы былі з Вамі, дарагія суайчыннікі, з тымі, хто меў і мае смеласць думаць інакшч, чым думае Лукашэка і яго каманда. Мы падтрымлівалі сем’і тых, хто апынуўся у турме КДБ пасля выбараў 19 снежня 2010. Па меры нашых магчымасцяў мы імкнуліся данесці да шведскіх уладаў і грамадскага супольніцтва нашу заклапочанасць і разуменне становішча на Беларусі.

Мы пашырылі нашы гарызонты ў мінулым годзе тым, што суполка арганізавала сустрэчу ў Стакгольме з нашымі знакамітымі суайчыннікамі Віктарам Шалкевічам, а таксама з Зміцерам Вайцюшкевічам і  з яго цудоўнай жонкай Галінай Казіміроўскай, рэгентам хора Канкордыя, і сынам Язэпам. Шчырае дзякуй за магчымасць такіх сустрэч шведскаму амбасадару на Беларусі Стэфану Эрыксану.

Сам амбасадар Стэфан Эрыксан быў таксама госцем суполкі ў красавіку гэта года. Гэта было наша першае знаемства з главой шведскай місіі на Беларусі, якое прайшло на яхце “Блінда” Гіема Касперскі. Напрацягу некалькіх гадзін мы размаўлялі, абменіваліся ўражаннямі адносна падзей на Беларусі. Мы таксама асабіста пачулі цудоўную беларускую мову, якой валодае спадар шведскі амбасадар.

На сустрэчы суполкі ў кастрычніку, прысвечанай нашаму 2-гадоваму юбілею, мы былі шчаслівыя ад таго, што наша Юля Канавалава нарадзіла цудоўную дачку, брата Вольгі Класкоўскай Сашу вызвалілі з турмы КДБ, а Таня Касперскі скончыла сваю дысертацыю. Пэўна, кожнаму з нас есць што адзначыць, сустракаючы 2012 год.

5 лістапада мы традыцыйна былі на могілках і ушанавалі памяць беларуса Васіля Лукашыка, які стаяў у высноваў першай суполкі беларусаў на шведскай зямлі.

Кожны з нас – сяброў суполкі – рабіў нешта добрае накарысць нашай краіны. Нехта зрабіў больш, нехта меньш. Хто колькі мог. Мы будзем рабіць гэта і ў наступным годзе. Мы будзем радавацца за ўсе перамогі беларусаў і хвалявацца за праблемы. Спадзяемся, што іх будзе менш, чым у 2011.

Са святам вас, дарагія беларусы, з Новым годам! Здароўя і моцы вам і шчаслівага года!

Юры Кажура, Сташыня Рады, Стакгольм, 31 снежня 2011 года.

Dec
27
2011

Незвычайны літаратурны марафон у падтрымку перамен на Беларусі

19 снежня 2011 года споўнілася гадавіна паслявыбрачых рэпрэсіяў на Беларусі. Дзень, безумоўна гістарычны – упершыню ў небывалых маштабах беларусы на плошчы Незалежнасці паказалі Лукашэнку, што часы так званай маўчлівай беларускай “талерантнасці” і згоды скончыліся.

У Стакгольме ў гэты дзень мы сталі сведкамі незвычайнай акцыі. Па інціятыве вядучых грамадскіх дзячоў Швецыі тут, на центральнай плошчы Медборгаpплатцен, што на Сёдермальме, у паўдневай частцы шведскай сталіцы, на працягу 12 гадзін прайшла нон-стоп акцыя салідарнасці з нашымі суайчыннікамі, якія жадаюць пераменаў у нашай краіне. Тэксты беларускіх пісьменнікаў і паэтаў чыталі на беларускай, шведскай і ангельскай мовах вядомыя палітыкі, пісьменнікі і журналісты Швецыі.

Вельмі прыемна адзначыць, что сярод удзельнікаў былі і сябры беларускай суполкі “Sveriges Belarusier”.

Адкрыў чытанні старшыня шведскага ПЭН Ула Лашмо (Ola Larsmo). У спісе ўдзельнікаў – міністар культуры Швецыі Лена Адельсон Лільероц (Lena AdelsohnLiljeroth), выканаўчы сакратар сацыял-дэмакратычнай партыі, сябра парламэнта Швецыі Карын Йэмцін (Carin Jämtin). Прагучалі творы шэрага беларускіх аўтараў. Шведская пісьменніца Астрыд Тротцыг (Astrid Trotzig) чытала творы Валянціны Аксак, пісьменніца Марыя Мудыг (Maria Modig) творы Святланы Алексіевіч і Артура Клінава, Леннарт Нурдфош (Lennart Nordfors) – кавалак з апавядання Васіля Быкава “Афганец”, журналіст і арганізатар акцыі Марыя Сёдербэрг (Maria Söderberg) – вершы Алеся Разанава.

З сяброў беларускай суполкі Швецыі ў акцыі бралі ўдзел Юлія Лапіцкі, ДзмітрыПлакс, Лана Віллебранд, Юры Кажура і Андрэй Катлярчук. Падчас акцыі адбылася прэзентацыя новага зборніка сучаснай беларускай паэзіі і прозы на шведскай мове “Språket som svalan bor i dess hjärta” (Мова, як тая ластаўка, што жыве ў іх сэрцы) пад рэдакцыяй Марыі Сёдербэрг і Дзімтрыя Плакса.

Адначасова сябры суполкі пачалі кампанію па падпісанню навагодніх паштовак палітычным вязьням Беларусі.
Гэта быў сапраўды маштабны і вельмі незвычайны марафон. Ён паказаў, што ўвага шырокіх колаў шведскай грамадскасці да лёсу нашай краіны не толькі не памяньшаецца, але, насупраць, становіцца больш актыўнай і прымае новыя формы. Спецыяльны дзякуй за гэта Марыі Сёдербэрг, якая напрацягу 12 гадзін, нягледзячы на снег, дождж і халоднае надвор’е, была пастаянна з удзельнікамі акцыі.
Мы ўсе з Вамі, шаноўныя суайчыннікі, хто быў і працягвае выходзіць на плошчы і іншыя астраўкі незалежнасці нашай Беларусі… Мы з Вамі сэрцам і душой.

Акцыя па падпісанню паштовак працягваецца. Усe, хто жадае далучыцца да нас, звяртайцеся, калі ласка, да суполкі праз наш сайт.

Юрась Кажура, старшыня Рады суполкі,

Андрэй Катлярчук, сябра Рады.

Oct
22
2011

SVT: Моладзі надакучала цэнзура

Jun
23
2011

Пасол Беларусі ў Швецыі выкліканы ў МЗС гэтай краіны

Пасол Беларусі ў Швецыі Андрэй Грынкевіч 23 чэрвеня выкліканы ў Міністэрства замежных спраў гэтай краіны.

Як паведамляе сайт МЗС Швецыі, пасол выкліканы ў сувязі з інцыдэнтам са шведскім дыпламатам, якога праваахоўныя органы Беларусі спрабавалі затрымаць у Мінску вечарам 22 чэрвеня падчас акцыі маўклівага пратэсту.

У пасольстве Беларусі ў Стакгольме пацвердзілі факт запрашэння Грынкевіча ў шведскі МЗС, але ўдакладнілі, што сустрэча пакуль не адбылася.

У пасольстве Швецыі ў Мінску інцыдэнт са сваім супрацоўнікам не каментуюць. Паводле даных шведскай газеты Aftonbladet, супрацоўнікі беларускіх праваахоўных органаў спрабавалі затрымаць другога сакратара пасольства Швецыі Дэвіда Эмтэстама. Фатаграфія, на якой бачная спроба затрымання дыпламата, ужо абляцела ўвесь свет. Эмтэстама адпусцілі пасля таго, як ён прад’явіў свае дакументы.

Дэвід Эмтэстам цяпер фактычна кіруе пасольствам Швецыі ў Мінску, бо пасол Стэфан Эрыксан знаходзіцца ў адпачынку.

Таццяна Каравянкова, БелаПАН

May
30
2011

Vitryskt mörker blir allt djupare

Europas sista diktatur. Kilometerlånga köer ­utanför ­växlingskontor, kaos på bensinstationer, tomma hyllor i mataffärer… Den politiska krisen i Vitryssland har nu följts av en ekonomisk kris som hotar att lamslå landet. President ­Lukasjenkos svar är att än hårdare trycka ned oppositionen.

Chefredaktör Svetlana Kalinkina har under lång tid kämpat hårt för att kunna fortsätta ge ut sin tidning Narodnaja Volja, som är en av två oberoende tidningar. Men förutom den journalistiska kampen har nu hon, liksom övriga vitryssar, fått en ekonomisk kris att hantera.

–Paniken blir värre dag för dag. Varorna i våra mataffärer tar slut men myndigheterna säger att allt är bra och vidtar inga adekvata åtgärder. Det är mycket svårt att sia om framtiden, säger Svetlana Kalinkina på telefon från Minsk.

Jakten på utländsk valuta har lett till tumultartade scener utanför växlingskontor som fortfarande haft dollar eller euro att sälja. I förra veckan tog den vitryska Nationalbanken konsekvensen och genomförde en devalvering. Över en natt ändrades kursen på en dollar från 3155 rubel till 4930 rubel. Ett fall på 56,3 procent, vilket är det värsta kursfallet i världen på drygt 20 år. På svartabörsmarknaden kunde köpare få betala både 6000 och 7000 rubel för en dollar.

Den ekonomiska krisen borde bädda för fortsatta demonstrationer och även strejker i protester mot den diktatoriske presidenten Alexander Lukasjenko, men än så länge har det inte hänt.

–Visst skulle Lukasjenkos motståndare kunna slå mynt av situationen. Oppositionen har dock byggt på viktiga, starka ledare och dessa sitter numera i fängelse. Dessutom råder rädsla och skräck i hela samhället, vilket gör människor passiva, säger Martin Uggla, ordförande i Östgruppen som bevakar demokrati och mänskliga rättigheter i Vitryssland.

Efter presidentvalet den 19 december i fjol, då tiotusentals människor på valnatten demonstrerade mot ett riggat valresultat, har situationen blivit mardrömslik för Lukasjenkos politiska motståndare. De har häktats och misshandlats, och den senaste månaden har många dömts till hårda straff. Värst drabbade är Nikolaj Statkevic (sex års fängelse), Dmitrij Uss (fem och ett halvt år) och Andrej Sannikov (fem år) – tre av oppositionens starkaste kandidater i presidentvalet.

Trion dömdes till fängelse i ”sträng regim” och brotten var att de deltog och påstods ha arrangerat demonstrationen på valnatten. Förklaringen till de mycket hårda straffen är sannolikt att alla tre gick till hårda personliga angrepp mot Lukasjenko under presidentvalskampanjen.

En annan profil i valet, Vladimir Nekljajev, fick bara två års villkorlig dom. Nekljajev arresterades dock redan på väg till demonstrationen och myndigheterna hade därför svårare att fälla honom för delaktighet. Överlag har dock bevisningen under rättegångarna varit väldigt svag.

De internationella protesterna mot Lukasjenkos regim har varit högljudda – men verkningslösa. EU beslöt i januari att frysa 117 vitryssars tillgångar och dessutom förbjuda dem att besöka något EU-land. Listan toppas av president Lukasjenko och där finns också valkommissionens ordförande Grigorij Vasilevitj, chefen för KGB Vadim Saijtsev, inrikesministern Anatolij Kolesjov och många av dessa mäns närmaste medarbetare. EU:s utrikeschef Catherine Ashton har kallat det ”oacceptabelt att ha politiska fångar i Europa på 2000-talet”.

Det har dock inte varit några ekonomiska sanktioner mot diktaturstaten, och därför har Lukasjenko svårt att skylla den ekonomiska krisen på utlandet eller på oppositionen. Presidentens enda utväg för att skaffa pengar och lösa krisen ser nu ut att vara en vädjan till den mäktiga grannen i öst. Och Ryssland har säkert inget emot det rådande krisläget. Makthavarna i Moskva har nämligen länge försökt komma åt några intressanta vitryska företag, framför allt Baltransgas, vilket transporterar rysk gas till EU.

Ryska Gazprom äger redan 50 procent av Baltransgas och resterande 50 procent uppges Vitryssland vara berett att sälja för motsvarande omkring 15 miljarder kronor. Premiärminister Vladimir Putin uttryckte i förra veckan intresse för köpet.

Lukasjenkos förhandlingsläge är inte speciellt gynnsamt. Med sitt agerande efter presidentvalet har den vitryske presidenten bränt alla broar för ett närmare samarbete med Väst och därmed möjligheten till lån från exempelvis Internationella valutafonden IMF.

För att kunna sitta kvar behöver han alltså sälja ut sitt land till Ryssland samtidigt som han förtrycker den egna befolkningen. Frågan är dock om även Lukasjenko, liksom diktatorer i Nordafrika, når en gräns där människor inte längre har något att förlora och därför går ut på gatorna och protesterar.

Jan Blomgren

08-13 56 20 jan.blomgren@svd.se

May
19
2011

Пікет салідарнасьці зь беларускімі палітвязьнямі ў Стакгольме

Сёньня ў цэнтры Стакгольма адбыўся пікет салідарнасьці зь беларускімі палітвязьнямі. Сярод выступоўцаў былі дэпутаты швэдзкага парлямэнту ад розных партый, а таксама кіраўнік швэдзкай ініцыятывы за дэмакратыю і правы чалавека Östgruppen — Марцін Угла.

У сваім выступе Марцін Угла патрабаваў тэрміновага вызваленьня ўсіх беларускіх палітзьняволеных. Ён таксама прапанаваў, каб ЭЗ дзеля ўзмацненьня ціску на беларускія ўлады ўвёў кропкавыя эканамічныя санкцыі.

Радыё Свабода